Λεξικό Νευροεπιστήμης

Παράδειγμα:Όταν αγγίζεις κάτι καυτό, νευρώνες μεταφέρουν αυτό το σήμα στον εγκέφαλο σε κλάσματα δευτερολέπτου.

Παράδειγμα:Σκέψου τη σύναψη σαν το κενό ανάμεσα σε δύο χέρια που δεν αγγίζονται — το μήνυμα διαβαίνει το κενό ως χημικός αγγελιοφόρος.

Παράδειγμα:Σκέψου τη μυελίνη σαν πλαστική μόνωση γύρω από ηλεκτρικό καλώδιο — χωρίς αυτήν, το σήμα «διαρρέει» και επιβραδύνεται σημαντικά.

Παράδειγμα:Το αίσθημα «πόνου» όταν βλέπεις κάποιον να χτυπά, ή το μεταδοτικό χασμουρητό — συνδέονται με τη λειτουργία των καθρεπτικών νευρώνων.

Παράδειγμα:Η αμυγδαλή αντιδρά σε χιλιοστά δευτερολέπτου — πολύ πριν «σκεφτείς» ότι κάτι σε φοβίζει.

Παράδειγμα:Όταν ένα τραγούδι σου φέρνει ζωηρά μια ανάμνηση, ο ιππόκαμπος έχει παίξει καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία αυτής της σύνδεσης.

Παράδειγμα:Όταν συγκρατείς μια παρορμητική αντίδραση και επιλέγεις πιο ψύχραιμη απόκριση, ο προμετωπιαίος φλοιός σε «βάζει φρένο».

Παράδειγμα:Κάθε νευροδιαβιβαστής είναι σαν «κλειδί» που ταιριάζει μόνο στους δικούς του υποδοχείς — ο λάθος «αγγελιοφόρος» δεν ανοίγει την πόρτα.

Παράδειγμα:Το «ανυπόμονο» αίσθημα πριν ανοίξεις ένα δώρο ή ξεκινήσεις ένα παιχνίδι — αυτό είναι ντοπαμίνη σε δράση.

Παράδειγμα:Κορτιζόλη πριν από εξέταση σε κρατά σε εγρήγορση. Αν όμως ο στρες είναι καθημερινός, η χρόνια έκθεση αρχίζει να επηρεάζει ακόμα και τον ιππόκαμπο.

Παράδειγμα:Όταν αλλάζεις στρατηγική επειδή η αρχική δεν λειτουργεί, χρησιμοποιείς γνωστική ευελιξία — μία από τις εκτελεστικές λειτουργίες.

Παράδειγμα:Όταν κρατάς μια διεύθυνση στο μυαλό ενώ την ψάχνεις στο χάρτη — αυτό είναι εργαζόμενη μνήμη.

Παράδειγμα:Κάθε φορά που εξασκείς κάτι νέο — μουσικό όργανο, ξένη γλώσσα — ο εγκέφαλος κυριολεκτικά αναδιοργανώνεται σε νευρωνικό επίπεδο.

Παράδειγμα:Η αδυναμία ύπνου μετά από πτήση με διαφορά ζωνών ώρας οφείλεται στην αποσύνδεση μεταξύ εσωτερικού ρολογιού και εξωτερικού φωτός.

Παράδειγμα:Ορισμένες επιδράσεις χρόνιου στρες στην παιδική ηλικία αντικατοπτρίζονται σε επιγενετικές αλλαγές που τροποποιούν πώς αντιδρά ο εγκέφαλος στο άγχος αργότερα.